تفکیک نیوز، آیتالله سید میرتقی حسینیگرگانی استاد حوزه علمیه قم در کنگره بینالمللی فقه مدیریت و سیاستگذاری در چارچوب آموزههای قرآن که ظهر امروز در مجتمع عالی تربیت مجتهد مدیر محمدیه حوزه علمیه برگزار شد، با اشاره به اهمیت نگاه قرآنی و روایی به مدیریت و سیاستگذاری، اظهار کرد: فقه مدیریت در جامعه دینی نه امری نوظهور بلکه ریشه در آموزههای قرآن و سیره پیامبر و اهل بیت دارد.
وی با اشاره به تاریخ فقه مدیریت افزود: بحث فقه مدیریت از دیرباز در مجامع علمی و فقهای امامیه مطرح بوده است؛ در گذشته، موضوعات جدید در جامعه دینی باعث شد فقها به پرسشهای افراد پاسخ دهند و مباحث اجتماعی و تشکیلاتی نیز شکل بگیرد که این مسئله در طول تاریخ همچنان ادامه داشته و نیازمند تبیین دقیق و علمی است.
آیتالله حسینیگرگانی با بیان اینکه پیامبران الهی و ائمه علیهمالسلام مدیریت جامعه را با توجه به شرایط اجتماعی، سیاسی و اخلاقی انجام دادهاند، تصریح کرد: پیامبر اکرم (ص) در دوران ۱۳ ساله رسالت در مکه، دستور عبادی و سیاسی را به گونهای متناسب با شرایط مردم ارائه کردند و مدیریت ایشان، الگویی کامل برای برنامهریزی و اداره جامعه است.
استاد حوزه علمیه قم با اشاره به تجربه مدیریت امیرالمؤمنین (ع) در کوفه پس از خلافت خلیفه سوم، بیان کرد: امیرالمؤمنین (ع) در تعیین استانداران و فرمانداران، ابتدا به شایستگی، مهارت و تواناییهای آنان توجه میکرد و مدیریت را به عنوان امانتی در اختیار افراد قرار میداد. ایشان با استفاده از نامهها و دستورالعملهای دقیق، نظارت و اصلاح امور را بر اساس اصول عدالت و فقه انجام میدادند.
وی با بیان اهمیت شناخت ابعاد انسانی و اخلاقی افراد گفت: برای اداره جامعه، نخست باید انسان را بشناسیم و زوایای وجودی، اخلاقی و اجتماعی او را بررسی کنیم؛ همانطور که امام رضا (ع) در تفسیر سوره حمد تأکید کردهاند، محور اصلی سیاست و فقه، انسان است.
آیتالله حسینیگرگانی به نقش فقه در تعیین شاخصهای مدیریتی نیز اشاره کرد و گفت: فقه مدیریت باید با توجه به شرایط اجتماعی، اقتصادی و سیاسی جامعه، ویژگیهای مدیر، سازمان و برنامهها را مشخص کند؛ مدیر باید مهارت، دانش و توان لازم را داشته باشد و مدیریت بدون شناخت و امتحان دقیق، قابل قبول نیست.
استاد حوزه علمیه قم به تجربه مدیریت فقهای معصومین در دوران مختلف اشاره کرد و افزود: سیره عملی پیامبران و اهلبیت (ع)، از جمله اداره جامعه توسط امام عسکری (ع)، امام هادی (ع) و امام کاظم (ع) حتی در شرایط سخت مانند زندان، نشاندهنده اهمیت توجه به مهارت و عدالت در مدیریت است.
وی در پایان تأکید کرد: فقه مدیریت، بر پایه قرآن، روایات و تجربه عملی ائمه، باید به صورت علمی و شاخصگذاری شده در حوزههای اقتصادی، قضایی و سیاسی به کار گرفته شود تا نظام اجتماعی دچار اختلال نشود و مدیریت به عنوان امانتی در خدمت مردم و جامعه دینی انجام گیرد.
